به گزارش سلامت نیوز به نقل از health، سرعت رشد سرطان پوست به مدت زمانی اشاره دارد که سلولهای سرطانی برای تکثیر و گسترش در بدن نیاز دارند. بهطور کلی، سرطانهایی که سریعتر منتشر میشوند، درمان دشوارتر و پیچیدهتری دارند.
سرطانهای پوست با رشد آهسته
دو نوع شایع سرطان پوست، یعنی کارسینوم سلول بازال (Basal Cell Carcinoma) و کارسینوم سلول سنگفرشی (Squamous Cell Carcinoma)، معمولاً رشد آهستهای دارند.
کارسینوم سلول بازال
این سرطان از سلولهای بازال در خارجیترین لایه پوست، یعنی اپیدرم، منشأ میگیرد. حدود ۸۰ درصد موارد سرطان پوست در ایالات متحده از این نوع هستند.
میانگین سرعت رشد کارسینوم سلول بازال حدود ۰٫۷ میلیمتر در ماه است؛ البته این میزان بسته به زیرگروه سرطان و محل ایجاد آن در بدن متفاوت خواهد بود.
کارسینوم سلول سنگفرشی
این نوع سرطان از سلولهای تخت سطح اپیدرم ایجاد میشود و حدود ۲۰ درصد موارد سرطان پوست را شامل میشود.
سرعت رشد آن اندکی بیشتر از کارسینوم سلول بازال است، اما همچنان در گروه سرطانهای با رشد نسبتاً آهسته قرار میگیرد.
سرطانهای پوست تهاجمیتر
برخی انواع سرطان پوست رفتار تهاجمیتری دارند و سریعتر رشد میکنند. ملانوما و کارسینوم سلول مرکل از مهمترین این موارد هستند.
ملانوما
ملانوما از سلولهای ملانوسیت، مسئول تولید رنگدانه پوست، منشأ میگیرد. اگرچه شیوع آن کمتر از دو نوع قبلی است، اما خطرناکتر محسوب میشود.
سرعت رشد ملانوما به نوع و محل ایجاد آن بستگی دارد. چهار زیرگروه اصلی آن عبارتاند از:
- ملانومای سطحی منتشرشونده (Superficial Spreading Melanoma): معمولاً ابتدا روی سطح پوست گسترش مییابد و نسبت به برخی انواع دیگر تهاجم کمتری دارد.
- ملانومای ندولار (Nodular Melanoma): یکی از سریعترین و تهاجمیترین انواع ملانوما است.
- ملانومای لنتیگو مالینا (Lentigo Maligna Melanoma): معمولاً رشد آهستهتری دارد.
- ملانومای آکرال لنتیژینوس (Acral Lentiginous Melanoma): اغلب زیر ناخنها یا کف دست و پا ایجاد میشود و به دلیل دشواری تشخیص، ممکن است دیرتر شناسایی شود.
تعیین سرعت دقیق رشد ملانوما دشوار است؛ برخی انواع آن در مدت کوتاهی پیشرفت میکنند، در حالی که برخی دیگر ممکن است سالها طول بکشند.
کارسینوم سلول مرکل
این سرطان نادر اما بسیار تهاجمی است و معمولاً بهسرعت به سایر بخشهای بدن گسترش مییابد؛ به همین دلیل درمان آن میتواند چالشبرانگیز باشد.
چه عواملی بر سرعت رشد سرطان پوست تأثیر میگذارند؟
سرعت پیشرفت سرطان پوست به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله:
نوع سرطان
نوع سرطان مهمترین عامل تعیینکننده سرعت رشد آن است. کارسینومهای سلول بازال و سنگفرشی معمولاً کندتر رشد میکنند، در حالی که ملانوما اغلب تهاجمیتر است.
عوامل ژنتیکی
برخی جهشهای ژنتیکی میتوانند باعث افزایش تهاجم و سرعت گسترش سرطان شوند. پزشکان گاهی با بررسی نشانگرهای زیستی (بیومارکرها) اطلاعات بیشتری درباره ویژگیهای ژنتیکی تومور به دست میآورند.
محل ایجاد سرطان
سرطانهایی که روی پوست سر یا نواحی کمتر قابل مشاهده بدن ایجاد میشوند، ممکن است دیرتر تشخیص داده شوند و در نتیجه فرصت بیشتری برای رشد داشته باشند.
سابقه آفتابسوختگی
داشتن سابقه آفتابسوختگی شدید خطر ابتلا به سرطان پوست را افزایش میدهد. پژوهشها نشان دادهاند که پنج بار یا بیشتر آفتابسوختگی در طول زندگی، خطر ابتلا به ملانوما را تقریباً دو برابر میکند.
دسترسی به خدمات درمانی
تشخیص زودهنگام نقش مهمی در کنترل بیماری دارد. هرچه سرطان در مراحل اولیه شناسایی شود، احتمال موفقیت درمان بیشتر خواهد بود.
چگونه سلامت پوست خود را پایش کنیم؟
تشخیص زودهنگام سرطان پوست تا حد زیادی به توجه به تغییرات پوستی وابسته است. برای مراقبت بهتر از پوست:
- سالی یکبار برای معاینه کامل پوست به متخصص پوست مراجعه کنید.
- خالها، ککومکها و سایر ضایعات پوستی را بهطور منظم بررسی کنید.
- ماهانه خودآزمایی پوست انجام دهید و از آینه برای مشاهده نقاطی که دیدن آنها دشوار است استفاده کنید.
- در صورت مشاهده هرگونه ضایعه جدید یا تغییر در ضایعات موجود، به پزشک مراجعه کنید.
قانون ABCDE برای تشخیص علائم هشداردهنده ملانوما
برای بررسی خالها و ضایعات پوستی میتوان از قانون ABCDE استفاده کرد:
- A (Asymmetry): عدم تقارن؛ دو نیمه خال شبیه یکدیگر نیستند.
- B (Border): حاشیه نامنظم یا دندانهدار.
- C (Color): وجود چند رنگ یا تغییر رنگ در ضایعه.
- D (Diameter): قطر بیش از ۶ میلیمتر.
- E (Evolving): تغییر در اندازه، شکل، رنگ یا سایر ویژگیهای ظاهری.
چگونه از سرطان پوست پیشگیری کنیم؟
بیشتر موارد سرطان پوست ناشی از آسیب اشعه فرابنفش (UV) هستند. برای کاهش خطر ابتلا:
- هرگز از سولاریوم و تختهای برنزهکننده استفاده نکنید.
- از ضدآفتاب با SPF حداقل ۳۰ استفاده کنید.
- هنگام حضور در فضای باز از عینک آفتابی بهره ببرید.
- کلاه لبهدار بپوشید تا صورت و گردن محافظت شوند.
- از لباسهای پوشیده و سبک با آستین بلند استفاده کنید.
- در ساعات اوج تابش خورشید تا حد امکان در سایه بمانید.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت مشاهده هرگونه تغییر غیرعادی در پوست، مراجعه به پزشک ضروری است. اگر پزشک عمومی به سرطان پوست مشکوک شود، شما را به متخصص پوست ارجاع خواهد داد.
همچنین در موارد زیر باید هرچه زودتر با پزشک مشورت کنید:
- ایجاد زخم یا ضایعه جدیدی که بهبود پیدا نمیکند.
- زخم یا لکهای که دردناک یا خارشدار است.
- تغییر در رنگ، شکل یا اندازه یک خال.
- ظاهر شدن توده یا برجستگی جدید روی پوست.
نظر شما